Dekatyzacja

Opowiadamy o tym co to jest dekatyzacja, co dekatyzujemy, jak dekatyzujemy, jak należy przygotować materiał do dekatyzacji i czym grozi niezdekatyzowanie materiału przed szyciem.

Co to jest dekatyzacja

Według Wikipedii, dekatyzacja (link) to poddawanie tkaniny działaniu gorącej wody, pary wodnej i zimnej wody, mające doprowadzić do skurczenia się włókien i stabilizacji ich wymiarów. Ma to na celu uniknięcie zbiegania się tkaniny w okresie użytkowania.

Uwaga! Sposób dekatyzacji (temperaturę wody i żelazka) należy dostosować do rodzaju materiału. Inaczej będziemy dekatyzować tkaninę wełnianą na płaszcz, a inaczej dresówkę z nadrukiem cyfrowym. Dekatyzując materiał należy przestrzegać wytycznych producenta odnośnie sposobu prania i prasowania.

W jakim celu dekatyzujemy materiały

Podstawowym celem dekatyzacji jest wykurczenie materiału, aby ubrania z niego uszyte nie skurczyły się po pierwszym praniu lub podczas użytkowania.

Dekatyzację można zrobić na kilka sposobów. My polecamy pranie. Dzięki temu oprócz wykurczenia materiału, usuniesz z niego wszelkie zanieczyszczenia powstałe podczas produkcji, magazynowania i dystrybucji (resztki farb i smarów z maszyn, kurz, brud, ślady brudnych rąk, środki bakterio i grzybobójcze używane na czas transportu i magazynowania, a także zapachy i inne zabrudzenia). Podczas dekatyzacji możesz sprawdzić też czy materiał puszcza kolor (farbuje). Jeżeli po pierwszym praniu na materiale powstaną smugi i zagniecenia, co zdarza się w przypadku gorszej jakości materiałów, jest to podstawa do reklamacji. Lepiej, aby to się stało przed szyciem, niż po.

Co dekatyzujemy

Dekatyzujemy wszystkie materiały mające tendencję do kurczenia się. Tkaniny, dzianiny, gotowe ściągacze, lamówki oraz koronki, zarówno z włókien naturalnych (bawełna, len, wełna) jak i sztucznych (wiskoza). Włókna syntetyczne (poliester) nie kurczą się, ale warto je przed szyciem uprać z powodów higienicznych. Przy tkaninach wełnianych i jedwabnych należy zwrócić uwagę, czy pranie wodne jest w ogóle możliwe i czy nie wymagają prania chemicznego.

Bawełna i len należą do surowców, które potrafią „uciec” nawet kilka procent. Równie podatne na kurczenie są materiały z wiskozy (zarówno z celulozy drzewnej jak i bambusa) oraz niektóre wyroby z oktanu (podszewki).

Polary (w tym minky) się nie kurczą, ale warto je przeprać przed szyciem ze względu na opisany powyżej drugi powód dekatyzacji, czyli usunięcie zanieczyszczeń.

Uważaj przy dekatyzacji wełny, gdyż może ona się sfilcować podczas prania w zbyt gorącej wodzie. Prasowanie jest zalecane przez bawełnianą lub lnianą szmatkę (tzw. zaparzaczkę).

Podsumowując: warto zdekatyzować wszystkie materiały, z których będziesz szyć.

Nie musisz dekatyzować materiałów wodoodpornych (np. codura), sztywników (w tym flizeliny), oraz wypełnień (np. owata, kulka silikonowa).

Jak dekatyzujemy

W literaturze znalazłam trzy główne techniki dekatyzacji:

  1. Pranie w najwyższej możliwej temperaturze zalecanej przez producenta dla danego materiału, wirowanie na niskich obrotach bądź brak wirowania i prasowanie wilgotnego materiału z użyciem dużej ilości pary.
  2. Zamaczanie w gorącej wodzie materiału, wirowanie na niskich obrotach bądź brak wirowania i prasowanie wilgotnego materiału z użyciem dużej ilości pary.
  3. Prasowanie materiału z użyciem dużej ilości pary.

Po zbyt mocnym wirowaniu i/lub suszeniu w suszarce bębnowej istnieje ryzyko, że materiał będzie trudny do rozprasowania, albo też w ogóle nie da się tego zrobić.

Jeżeli szyjesz dla siebie lub własnych dzieci, polecamy pierwszą technikę dekatyzacji. Temperatura wody powinna być taka, w jakiej będziesz potem prać uszyte ubranie (maksymalna zalecana przez producenta).

Do dekatyzacji tylko w celu wykurczenia materiału nie potrzebne są żadne detergenty. Gorąca i zimna woda to wszystko co jest potrzebne. Jednak istnieje obawa, że nie pozbędziesz się w ten sposób wszystkich zanieczyszczeń. Dlatego szyjąc dla siebie możesz dodać do prania zwykłego proszku lub płynu do prania, którego używasz na codzień. Do kolorowych materiałów możesz też do prania dodać trochę octu, w celu zabezpieczenia materiału przed wyblaknięciem (farbowaniem). Materiały możesz wrzucić do pralki razem ze swoimi ubraniami.

Jak przygotować materiał do dekatyzacji

Przed przystąpieniem do procesu dekatyzacji materiał warto zabezpieczyć przed zbytnim strzępieniem się brzegów. Możesz umieścić go w specjalnej siatce na pranie lub zwykłej poszewce na poduszkę. Materiał nie będzie się przemieszczał w bębnie, dzięki czemu się nie postrzępi. Możesz również brzegi materiału wcześniej obrzucić na maszynie zwykłym zygzakiem lub owerlokiem.

Materiał dekatyzuje się zawsze przed krojeniem i szyciem ubrania, a nigdy odwrotnie.

Nawet jeżeli skroisz z większym zapasem na szwy, to i tak może się okazać za mało, lub materiał zbiegnie się tylko w jedną stroną. Nigdy nie ma pewności jak bardzo materiał się wykurczy.

Co się może stać jeśli nie zdekatyzujesz materiału

Ubrania uszyte z materiału, który nie został zdekatyzowany mogą skurczyć się po pierwszym praniu. Poszwa stanie się za mała na kołdrę, kocyk z minky cały się zdefasonuje, dopasowana sukienka będzie za mocno opięta w talii i biuście, spodni nie założysz na pupę, spodenki smyka z długich staną się 7/8, a bluzę dla maluszka łatwo Ci teraz będzie przerobić na kubraczek dla yorka.

Wady dekatyzacji

Materiał po dekatyzacji traci swoją apreturę czyli staje się mniej sztywny, a przez to może być trudniejszy do okiełznania przy maszynie. Dlatego po procesie dekatyzacji warto materiał lekko wykrochmalić, albo w trakcie prasowania spryskać krochmalem w sprayu.

Dekatyzacja większej ilości materiału

Większe ilości (kawałki) materiału mogą po prostu nie zmieścić się do domowej pralki. Warto skorzystać wtedy z usług pralni lub magla. Na rynku działają też firmy świadczące usługi dekatyzacji.

Czy wyprane to nie nowe?

Zastanawiacie się pewnie, czy osoba, która kupi od was ubranie uszyte ze zdekatyzowanego poprzez pranie materiału, nie będzie miała do was pretensji, że materiał nie jest nowy, bo stracił apreturę i pachnie proszkiem lub płynem do płukania. Warto uprzedzić klienta o sposobie dekatyzacji i jej znaczeniu. Jako osobę szyjącą na zamówienia obowiązują Cię przecież inne standardy przygotowania i wykończenia pracy niż szwalnie, które często nie dekatyzują materiałów, lub ograniczają się do dekatyzacji parowej.

Nie dekatyzując materiału zwiększasz prawdopodobieństwo zwrotu towaru ze względu na to, że się zbiegł, zdefasonował lub puścił kolor po pierwszym praniu.

Jeżeli jest to możliwe, można poprosić klienta o dostarczenie wypranego materiału.

3 thoughts on “Dekatyzacja

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s